ความรู้ลายไทย ศิลปะไทย และสถาปัตยกรรมไทย

Himmapan creatures: garuda, naga, kinnari, hamsa, lions

22 สัตว์หิมพานต์และสัตว์ในคติ — ครุฑ · นาค · กินรี · หงส์ · ราชสีห์ · คชสีห์ ฯลฯ

1. หิมพานต์

ป่าหิมพานต์ เป็นป่าในจินตนาการเชิงเขาไกรลาส ปรากฏในไตรภูมิพระร่วงและรามเกียรติ์ สัตว์ในป่านี้มักผสมลักษณะของสัตว์หลายชนิดเข้าด้วยกัน [S30] แบ่ง 3 จำพวก: สัตว์สองเท้า (ทวิบาท) · สัตว์สี่เท้า (จตุบาท) · ปลา [S30]

ครุฑยุดนาค ฐานพระอุโบสถวัดพระแก้ว บันไดนาค วัดพระธาตุลำปางหลวง กินรี วัดพระแก้ว
ครุฑยุดนาค ฐานพระอุโบสถวัดพระแก้ว

ภาพ: Supercarwaar · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons | บันไดนาค วัดพระธาตุลำปางหลวง

ภาพ: Ahoerstemeier · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons | กินรี วัดพระแก้ว

ภาพ: Manfred Werner · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons |

ยักษ์แบกเจดีย์ วัดพระแก้ว ยักษ์ทวารบาล วัดพระแก้ว พระอินทร์ทรงเอราวัณ วัดอรุณ
ยักษ์แบกเจดีย์ วัดพระแก้ว

ภาพ: Basile Morin · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons | ยักษ์ทวารบาล วัดพระแก้ว

ภาพ: Arian Zwegers from Brussels, Belgium · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons | พระอินทร์ทรงเอราวัณ วัดอรุณ

ภาพ: Random username 083794703875938 · CC0 · Wikimedia Commons |

2. สัตว์สำคัญในศิลปะและสถาปัตยกรรม

สัตว์ ลักษณะ ความหมายและตำแหน่งบนอาคาร
ครุฑ ครึ่งนกครึ่งคน พาหนะของพระนารายณ์ เป็นศัตรูของนาค [S31] ครุฑยุดนาค (ฐานอุโบสถหลวง) · ครุฑพ่าห์ (ตราแผ่นดิน) · ครุฑหน้าเรือนยอดที่จุดตัดหลังคา (รูปอ้างอิง 39, 40) · ช่อฟ้าคือครุฑที่ยุดหางนาค [S11] สื่อถึงพระราชอำนาจและคติเทวราชา [S31]
นาค งูใหญ่ เทพแห่งน้ำ แบ่ง 4 ตระกูลตามการเกิด (โอปปาติกะ สังเสทชะ อัณฑชะ ชลาพุชะ) [S32] ราวบันไดนาค · ลำยอง / นาคสะดุ้ง / หางหงส์ (ตัวนาคบนป้านลม) · นาคปรก · หัวเรือพระที่นั่ง · ความเชื่อ "นาคให้น้ำ" [S32] และคตินาคเป็นสะพานสายรุ้งเชื่อมโลกมนุษย์กับสวรรค์ ◇
กินรี / กินนร ครึ่งคนครึ่งนก (หญิง/ชาย) [S30] ความงามและความอ่อนช้อย อยู่ในซุ้มฐาน (ฐานมณฑปวัดอรุณ) หางทำเป็นกระหนกสามตัว [S14]
หงส์ นกในคติ พาหนะของพระพรหม เสาหงส์ หางหงส์ (ชื่อเรียกปลายป้านลม)
ราชสีห์ สิงห์ ทวารบาลหน้าวัด · ฐานสิงห์ (ขาสิงห์)
คชสีห์ หัวช้าง ตัวสิงห์ พละกำลัง [S30]
นรสิงห์ ครึ่งคนครึ่งสิงห์ ลายบนเบญจรงค์ [S33]
มกร สัตว์น้ำ (ผสมจระเข้กับช้าง) ซุ้มขอม · ปลายราวบันได (มกรคายนาค)
เหรา ครึ่งนาคครึ่งจระเข้ หางหงส์บางแบบ
สินธพ ม้าในคติ
เอราวัณ ช้างสามเศียรหรือ 33 เศียร พาหนะของพระอินทร์ ซุ้มจระนำปรางค์ประธานวัดอรุณ (พระอินทร์ทรงเอราวัณ) [S12]

3. ยักษ์และลิง (ตระกูลกระบี่)

4. หลักการเขียนสัตว์หิมพานต์

Markdown ของหน้านี้