Chedi / stupa forms

10 เจดีย์ (Chedi / Stupa)

ชื่อ

เจดีย์ หรือสถูป ใช้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ อัฐิ หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์

ส่วนประกอบ: เจดีย์ทรงระฆัง (ล่างขึ้นบน)

เจดีย์ทรงลังกาแบบอยุธยา [ผลค้นหา S13]: ฐาน (ยกระดับ) · ฐานเขียง · ฐานปัทม์หรือฐานบัว · บัวถลา (ลักษณะจากลังกา) · บัวปากระฆัง สุโขทัย [S9]: "ฐานทำเป็นฐานสี่เหลี่ยมซ้อนกันสามชั้น จากนั้นทำเป็นฐานบัว" มีเจดีย์ 3 แบบ ได้แก่ ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ (ลักษณะเฉพาะของสุโขทัย) ทรงกลม และทรงแบบขอม ทั้งเจดีย์และยอดอาคารคุมเส้นรอบนอกด้วย เส้นจอมแห [S17] (ดู 00)

ทรงระฆัง (ลังกา) รัตนโกสินทร์	ทรงระฆัง อยุธยา	ทรงดอกบัวตูม สุโขทัย

_{ภาพ: Philip Nalangan · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons} |

_{ภาพ: This Photo was taken by Supanut Arunoprayote. Feel free to use any of my images, · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons} |

_{ภาพ: Heinrich Damm (User:Hdamm, Hdamm at de.wikipedia.org) · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons} |

_{ภาพ: Gary Todd from Xinzheng, China · Public domain · Wikimedia Commons}

รูปแบบที่แตกต่าง (variation)

• ทรงระฆัง (ทรงลังกา): ระฆังกลมใหญ่ ฐานกลม เรียบ
• ทรงย่อมุม (ย่อมุมไม้สิบสอง): ทุกส่วน ตั้งแต่ฐาน ระฆัง ถึงบัลลังก์ เป็นเหลี่ยมย่อมุม พบมากในอยุธยาตอนปลายและรัตนโกสินทร์
• ทรงดอกบัว / บัวยอดตูม: ยอดเหมือนดอกบัวตูม พบในสุโขทัย
• ทรงปราสาทยอด: เรือนธาตุมีซุ้มทิศและยอดเป็นเจดีย์
• เจดีย์ราย: เจดีย์เล็กล้อมรอบองค์ประธาน

เหตุผลของรูปร่าง

• ระฆังคือเนินดินฝังพระธาตุตามคติอินเดีย บัลลังก์คือแท่นที่ประทับ ปล้องไฉนคือฉัตรซ้อนที่ยกย่องพระพุทธเจ้า
• ยิ่งเรียวขึ้นข้างบน ยิ่งเน้นแกนตั้งที่ชี้สู่ฟ้า

สัดส่วน (แนวทาง)

• องค์ระฆังกว้างประมาณ 0.6–0.75 เท่าของฐาน ส่วนปล้องไฉนรวมปลียาวประมาณ 1–1.5 เท่าของความสูงระฆัง
• รัตนโกสินทร์เรียวกว่าสุโขทัยและอยุธยาตอนต้น

การทำเป็นชิ้นไม้

• ส่วนกลม: ใช้วงแหวนซ้อนแบบ rings โดยไล่ขนาดตามโปรไฟล์ระฆัง ถ้าเป็นวงกลมจริงใช้ polygon หลายเหลี่ยม (n สูง)
• ปล้องไฉน: วงแหวนเล็กสลับใหญ่
• ปลี: เป็นยอดของแผ่นแกน

Markdown ของหน้านี้